Meta Journalism

Proofreading the first draft of history

Πως το τρίβουν το ..copy-paste

with 18 comments

Το ενδιαφέρον στην παρατυπία της δημοσιογράφου της Ελευθεροτυπίας Ντάνι Βέργου είναι ο τρόπος που την κάνει, γιατί αποκαλύπτει τη νοοτροπία με την οποία δουλεύουν κάποιοι δημοσιογράφοι στην Ελλάδα. Ας πάμε στο ..play by play:

Το άρθρο (upd: σκαναρισμένο) ξεκινάει κάνοντας μιά generic ανασκόπηση για την ενασχόληση των ελληνικών blogs με την εκπαιδευτική μεταρρύθμιση, απ’ την οποία εξάγει κανείς το συμπέρασμα ότι ίσως η αρθρογράφος να παρακολουθεί την μπλογκόσφαιρα. Μέχρι εδώ καλά.

Στη συνέχεια, αντιγράφει αυτούσιο απόσπασμα («Και μερικές ερωτήσεις [..] στα αμφιθέατρα» — 176/535 λέξεις) από άρθρο της Μαρίας Ψαλτικίδου στο diablog -η οποία το υπογράφει εμφανώς ως mpsaltik- αναφερόμενη σ’ αυτήν ως «ανώνυμος χρήστης – φοιτητής». Δύο φάουλ εδώ: κατ’ αρχάς, αν η αρθρογράφος της «Ε»είχε ιδέα από blogs, αλλά και από βασικές έννοιες δημοσιογραφίας, θα ήξερε ότι μόνο στις εφημερίδες μπορείς να αρθρογραφήσεις ανώνυμα, σε άρθρα που αποδίδονται στη διεύθυνση του εντύπου. Στα blogs, μόνο τα σχόλια μπορεί να είναι «ανώνυμα», τα posts πάντα υπογράφονται τουλάχιστον από κάποιο ψευδώνυμο. Κι όπως έχω βαρεθεί να γράφω, εδώ και αλλού, ο νόμος αναγνωρίζει την κυριότητα ψευδωνύμου σε πνευματική δημιουργία. Το συγκεκριμένο άρθρο υπογράφεται από ιδρυτικό μέλος του diablog, ενώ από πουθενά δεν εξάγεται ότι η mpsaltik είναι φοιτήτρια, (και χρήστης τίνος πράγματος;), οπότε είναι εύλογο να υποθέσει κανείς ότι η δημοσιογράφος προσπαθεί να δημιουργήσει εντυπώσεις.

Έχει και συνέχεια όμως. Η δημοσιογράφος κάνει το Δεσπότη -δηλαδή, τον συνεργάτη του diablog Στέφανο Παλλαντζά- ..panayiotis, αντιγράφοντας επίσης αυτούσιο το μισό σχόλιό του («1. Η κυβέρνηση [..] στην ψήφισή του.» — 219/403 λέξεις) στο άρθρο της Μαρίας. Το πρώτο επώνυμο σχόλιο στο άρθρο, δηλαδή, αναφέρεται ως ανώνυμο άρθρο σε άλλο blog!

Παναγιώτης όμως υπάρχει, κι είναι ο vrypan, αυτούσιο τμήμα («Είναι δυνατόν [..] μόνο δογματικός δεν είμαι🙂» — 261/565 λέξεις) από άρθρο του οποίου αναδημοσιεύει η κα. Βεργή, αποδίδοντάς το σε άλλο φοιτητή, και αφαιρώντας μόνο το καταληκτικό smiley. Απ’ αυτό και μόνο καταλαβαίνουμε ότι τελικά η δημοσιογράφος δεν έχει ιδέα από τα blogs, καθώς ο Παναγιώτης μόνο ανώνυμος φοιτητής δεν είναι, αλλά επαγγελματίας προγραμματιστής και από τους πιο επώνυμους bloggers.

Η συζήτηση που δημιουργήθηκε γύρω από το άρθρο του vrypan τράβηξε την προσοχή της δημοσιογράφου, πάντως, η οποία έφτασε μέχρι το 10ο σχόλιο το οποίο και αντέγραψε, αποδίδοντας μεν στο σχολιαστή Ληρ την κυριότητά του, αλλά αφαιρώντας την προσωπική παραίνεση (το «Παναγιώτη μην απαξιώνεις την πανεπιστημιακή κοινότητα» γίνεται «Μην απαξιώνετε όλη την πανεπιστημιακή κοινότητα«), ώστε να διατηρηθεί η εντύπωση περί ανωνύμων φοιτητών.

Στη συνέχεια, αντιγράφει το 13ο σχόλιο (181/209) στο άρθρο του Παναγιώτη, αυτή τη φορά συντομεύοντάς το αλλά παραλείποντας τα αποσιωπητικά, και κλείνει το άρθρο με ένα επίλογο γενίκευση, και μιά ακόμα παράθεση από blogs την οποία δε μπόρεσα να εντοπίσω (που ‘σαι Προκόπη;).

Προχειρότητα, τεμπελιά ή πονηριά, και σε τι δόσεις; Βγάλτε τα συμπεράσματά σας. Το πρόβλημα όμως δεν είναι μόνο η στραβοκοντυλιά μιάς δημοσιογράφου, αλλά η ..αφλογιστία του επιμελητή έκδοσης / αρχισυντάκτη, ο οποίος θα έπρεπε να είχε κάνει τουλάχιστον ένα στοιχειώδη έλεγχο των πηγών του άρθρου πριν το στείλει στο πιεστήριο και εκθέσει έτσι την εφημερίδα του.

Δύο τινά μπορεί να συμβαίνουν: είτε η αρχισυνταξία αποδέχεται γενικά τους bloggers ως πολίτες – μονάδες και τα blogs ως μέσα έκφρασης και εναλλακτικής ενημέρωσης, στην οποία περίπτωση είναι υποχρεωμένη να αποδίδει με ακρίβεια τις πηγές (link στο άρθρο και όνομα / ψευδώνυμο γράφοντος), ή θεωρεί τη μπλογκόσφαιρα κάτι σαν καφενείο ή κομμωτήριο, και τα λεχθέντα εκεί αναξιόπιστα, προερχόμενα εξ’ ορισμού από ανώνυμες πηγές, και υλικό πρόσφορο για δημιουργία εντυπώσεων. Στη δεύτερη περίπτωση, θα πρέπει να γνωρίζει ότι το Google, αλλά και οι διάφοροι feed aggregators, είναι φίλοι του blogger, και μπορούν να ξετρυπώσουν ακόμα και το πιό αθώο copy paste. Εδώ βέβαια, την παρατυπία ανακάλυψαν οι ίδιοι οι συντελεστές του diablog, κι αυτό είναι το δεύτερο μάθημα για τους δημοσιογράφους της αρπαχτής: οι bloggers -τουλάχιστον, οι πολίτες-δημοσιογράφοι- διαβάζουν εφημερίδες, γνωρίζουν το copy-paste, μπορούν να κάνουν αντιπαραβολή, όπως επίσης και να εκθέσουν γρήγορα τέτοιες παρατυπίες (κι αυτό δεν ισχύει μόνο για όσες διαθέτουν online έκδοση’ υπάρχουν και scanners!).

Εν κατακλείδι, όπως επισημαίνουν οι συντελεστές του diablog στην καταγγελία τους, τα blogs έχουν όνομα και διεύθυνση:

Θεωρούμε ότι η αναφορά σε άρθρα που δημοσιεύονται σε Blogs είναι θετική, μόνον όμως εφόσον τηρούνται οι Όροι χρήσης του κάθε ιστοχώρου. Η προχειρότητα του συγκεκριμένου άρθρου της κ. Βέργη, η παραποίηση ονομάτων και η παράθεση ψευδών δεδομένων αποτελούν τουλάχιστον κακή δημοσιογραφία και δεν μπορούν να μας αφήσουν ούτε αδιάφορους ούτε και με «σταυρωμένα χέρια» . [..] Τέλος, θα θέλαμε να επισημάνουμε ότι η αναφορά σε ιστολόγια του διαδικτύου θα πρέπει να γίνεται με μεγαλύτερη προσοχή και με λιγότερη προχειρότητα, μια και με αυτόν τον τρόπο αντιμετωπίζονται στα Blogs οι αναφορές σε άρθρα του Τύπου.

Οι πολίτες – δημοσιογράφοι μπορούν να είναι σύμμαχοι στην προσπάθεια των επαγγελματιών για ενημέρωση κι αφύπνιση του κοινού, αρκεί οι δεύτεροι να μην εφαρμόζουν την δημοσιογραφική δεοντολογία κατά βούληση και να σέβονται τις πηγές τους.

Staff members who plagiarize or who knowingly or recklessly
provide false information for publication betray our fundamental
pact with our readers. We will not tolerate such behavior.
Ethical Journalism Guidebook, New York Times, 2004

Θα περιμένω κι εγώ με ενδιαφέρον την ανασκευή του άρθρου και την εξήγηση της κας. Βεργή.

Έγραψαν επίσης: e-rooster, Ελληνικό Metablogging, Νυστέρι, Nylon, Media Blog, javapapo, Ροδιά, Media Blog

Ανανέωση (17:10): Ο Παναγιώτης Βρυώνης αντιδρά, με ξηγημένο ραβασάκι στην Ελευθεροτυπία:

Η ενέργειά σας έγινε κατά παράβαση των όρων χρήσης, όπως αναφέρονται στο τέλος κάθε σελίδας μου, ότι δηλ. μπορείτε να χρησιμοποιήσετε τα κείμενά μου ελεύθερα υπό την προϋπόθεση ότι θα αναφέρετε την πηγή.

Θεωρώ ότι η ενέργεια της αρθρογράφου σας κας Ντάνι Βέργου είναι αντιεπαγγελματική και αντιδεοντολογική καθώς και ότι η εφημερίδα σας φέρει πλήρη ευθύνη για την καταπάτηση δικαιωμάτων πνευματικής ιδιοκτησίας από το συγκεκριμένο άρθρο.

Επιφυλάσσομαι να κινηθώ νομικά εναντίον σας εφόσον δεν λάβω κάποια ικανοποιητική αποζημίωση.[..]

Προσωπικά [..] θα θεωρούσα ικανή ηθική αποζημίωση το να διοργανώσετε ενημερωτική εκδήλωση για όλους τους αρθρογράφους σας, ώστε να αποφύγουν παρόμοια ατοπήματα στο μέλλον. Με αυτό τον τρόπο θα διασφαλίζατε και ότι η εφημερίδα σας δεν φέρει ευθύνη για παρόμοια περιστατικά. Αν κάνετε κάτι τέτοιο θα ήθελα να είμαι στο ακροατήριο.

Αν περισσότεροι bloggers γνωρίζαν τα δικαιώματά τους, και περισσότεροι αναγνώστες απαιτούσαν υψηλά στάνταρ από τις εφημερίδες που καταναλώνουν, το παρόν blog θα ήταν ως επί το πλείστον αχρείαστο…

Ανανέωση (15:30): Repeat offender η Ελευθεροτυπία; Υπάρχουν κι άλλες τέτοιες «στραβοκονδυλιές»; Η ΕΣΗΕΑ τι θα έχει να πει άραγε, αν αποδειχτεί συστηματική πρακτική; (Για όσους βαριούνται να ακολουθήσουν το link, η «Ε» δημοσίευσε στο φύλλο της 24/2 φανταστική συνέντευξη με το Μάνο Χατζιδάκι, που υπογράφει ο Στάθης Τσαγκαρουσιάνος, και η οποία φαίνεται να εμφανίζεται αυτούσια στο Φιλοξενείο 12 μέρες νωρίτερα…)

Ανανέωση (20:00): Ο Στέφανος Παλλαντζάς ξεσπαθώνει για την μπλαζέ επανόρθωση στο σημερινό φύλλο της «Ε»:

Στη σελίδα 18, κάτω από μια φωτογραφία της Μαριέτας, υπάρχει ένα αστεράκι και ένα ανυπόγραφο σχόλιο. [..] Και έτσι νομιζουν ότι καθάρισαν!! [..] το θέμα ξεφυγε απο την αφέλεια και την τσαπατσουλιά μιας δημοσιογράφου και φτάνει στα όρια της απόλυτης αυθαιρεσίας.

Ο λ:ηρ ετοίμασε μπανεράκια κατά της κλεψιτυπίας, αλλά προσωπικά συμφωνώ με τον Στέφανο, που σημειώνει ότι

Δεν είναι αυτό το θέμα μας. Δεν πρόκειται περί κλοπής κατά τη γνώμη μου, αλλά κυρίως περί άγνοιας του μέσου και του χώρου, και δευτερευόντως περί προχειρότητας, η οποία με την σημερινή “αντίδραση” χαρακτηρίζει την εφημερίδα στο σύνολο της.

Ανανέωση (20:50): (via λ:ηρ, Media Blog) Παραίτηση Φυντανίδη από την «Ε», λόγω μισθολογικών διαφορών (με ώρα δημοσίευσης 20:48 στο άρθρο του in.gr). Πιστεύετε στις συμπτώσεις;

Written by Oneiros

7 Μαρτίου 2007 στις 10:34 πμ

Αναρτήθηκε στις Εφημερίδες

18 Σχόλια

Subscribe to comments with RSS.

  1. Ευχαριστώ για το trackback – το εκτιμώ ιδιαίτερα:) Ελπίζω να δούμε συνέχεια σε αυτό το θέμα, έχει παρατραβήξει η ιστορία – αλλά δεν ξέρω αν είμαστε φωνές βοώντων εν τη ερήμω…

    Flareman

    7 Μαρτίου 2007 at 3:32 μμ

  2. Νομίζω ότι αντίθετα με άλλες περιπτώσεις καταφανούς λογοκλοπής από κείμενα δημοσιευμένα στο διαδίκτυο, το συγκεκριμένο άρθρο παρουσιάζει την ιδομορφία να μην κάνει λογοκλοπή, καθώς αναφέρει ότι τα κείμενα ανήκουν σε άλλους, αλλά να παραποιεί ή να αποκρύπτει τα δεδομένα της προέλευσης των κειμένων.

    Η πιο πιθανή εξήξγηση είναι ότι με αυτόν τον τρόπο δεν θα έχουν κάποιο νομικό πρόβλημα, ενώ εαν ανέφεραν την προέλευση των κειμένων, χωρίς να μπουν στον κόπο να ζητήσουν άδεια, θα είχαν πιθανόν νομικό πρόβλημα με βάση την ίδια νομοθεσία που διέπει και τον Τύπο.

    mpsaltik

    7 Μαρτίου 2007 at 3:35 μμ

  3. Παρακαλώ, Flareman, και χάρηκα για τη γνωριμία’ αν μη τι άλλο απ’ τα trackbacks γνωριζόμαστε μεταξύ μας.
    Καθόλου φωνές βοώντος δεν είμαστε, τη μπλογκόσφαιρα παρακολουθούν και δημοσιογράφοι και οφείλουν να πάρουν θέση και να αυτορρυθμιστούν για να διαφυλάξουν το κύρος του επαγγέλματός τους (speak now, or forever hold your piece, που λένε…)

    mpsaltik, αν θες την ωμή μου γνώμη, πρόκειται κατά 30% για τεμπελιά και 70% για πονηριά. Η δημοσιογράφος ήθελε να δημιουργήσει εντυπώσεις κι έκοψε κι έραψε όπως τη συνέφερε. Αυτή είναι κατάφωρη προπαγάνδα και πρέπει να στηλιτευτεί παραδειγματικά, και τα πνευματικά δικαιώματα κυρίως αυτό το δικαίωμα εξασφαλίζουν στον γράφοντα (τα θέματα κέρδους τρίτων είναι δευτερεύοντα, κατά τη γνώμη μου). Νομικό πρόβλημα δε θα είχαν αν έκαναν παράθεση αποσπασμάτων με απόδοση κυριότητας (στην οποία περίπτωση δεν ήταν υποχρεωμένοι να ρωτήσουν ούτε εσένα ούτε τον Παναγιώτη). Όμως μ’ αυτό το κουλουβάχατο, πιστεύω πως μπορείτε χαλαρά να αξιώσετε αποζημίωση και εξασφάλιση ότι δε θα επαναληφθεί το συμβάν. Το Σύνταγμα (άρθρο 15, παρ. 5) τους υποχρεώνει, τουλάχιστον, να επανορθώσουν με τον ίδιο τρόπο:

    5. Καθένας ο οποίος θίγεται από ανακριβές δημοσίευμα ή εκπομπή έχει δικαίωμα απάντησης, το δε μέσο ενημέρωσης έχει αντιστοίχως υποχρέωση πλήρους και άμεσης επανόρθωσης.[..] Νόμος ορίζει τον τρόπο με τον οποίο ασκείται το δικαίωμα απάντησης και διασφαλίζεται η πλήρης και άμεση επανόρθωση ή η δημοσίευση και μετάδοση της απάντησης.

    Oneiros

    7 Μαρτίου 2007 at 4:11 μμ

  4. Πως το τρίβουν το ..copy-paste

    Στο meta-journalism, ο Αστέρης κάνει την ανασκόπηση και παρακολουθεί την εξέλιξη του θέματος diablog-vrypan-Ελευθεροτυπία. Το άρθρο ανανεώνεται τακτικά.

    buzz

    7 Μαρτίου 2007 at 5:40 μμ

  5. Πέρα απο την διαστρέβλωση του σχολίου μου προς τον vrypan, με προσβάλλει και η χρήση του out-of-context, εκτός νοήματος δηλαδή, προκειμένου να εξυπηρετηθεί η οπτική γωνιά της συντάκτριας της Ελευθεροτυπίας. Δεν είναι η πρώτη φορά που βλέπουμε τέτοια φαινόμενα. Ξεκίνημα μια μικρή εκστρατεία με banners στο δικό μου ιστολόγιο. Αν το metajournalism κρίνει χρήσιμο, μπορεί να βάλει ένα link προς τα ‘κει (προσπαθώ να μην βάζω links προς το δικό μου ιστολόγιο στα σχόλια που αφήνω– όχι πάντα με επιτυχία, αλλά προσπαθώ!)

    λ:ηρ

    7 Μαρτίου 2007 at 6:30 μμ

  6. Για να το θέσουμε αλλιώς, με βάση και τις τελευταίες εξελίξεις: τα βασικά «αμαρτήματα» εδώ είναι η παραβίαση βασικών κανόνων της δημοσιογραφικής δεοντολογίας και η απαιδεψιά σε βασικά θέματα ψηφιακής δημοσιογραφίας. Νομίζω ότι εκτός από το training course που προτείνει σωστά ο Παναγιώτης σαν συμβολική επανόρθωση, η αρχισυνταξία της εφημερίδας οφείλει να απολογηθεί επίσημα και επί του θέματος κι όχι να προσπαθεί να το περάσει σαν απλή παράλειψη που αφορά την εικονογράφηση. Κερδισμένη θα βγει η εφημερίδα μακροπρόθεσμα, κι αυτό θα έπρεπε πρωτίστως να τους ενδιαφέρει.

    ΥΓ: Οι δημοσιογράφοι της μπλογκόσφαιρας γιατί εξακολουθούν να σιωπούν; Δε θα έπρεπε τουλάχιστον να προσπαθήσουν να μεταλαμπαδέψουν τις γνώσεις τους στους συναδέλφους τους, ώστε να μειωθούν τέτοια κρούσματα στο μέλλον;

    Oneiros

    7 Μαρτίου 2007 at 6:33 μμ

  7. Πέρα απο την διαστρέβλωση του σχολίου μου προς τον vrypan, με προσβάλλει και η χρήση του out-of-context, εκτός νοήματος δηλαδή, προκειμένου να εξυπηρετηθεί η οπτική γωνιά της συντάκτριας της Ελευθεροτυπίας.

    Συμφωνώ, αυτό ήταν και το νόημα του post, the devil is in the details.
    Μπράβο για το banner, κι ακόμα περισσότερο για το ήθος σου περί self-linking, αν και υπό περιστάσεις είναι θεμιτό. Συμφωνώ πάντως με τον Στέφανο ότι η διαστρέβλωση για την εξυπηρέτηση προπαγάνδας, το τσαλαπάτημα της δεοντολογίας και η απαιδεψιά είναι βαρύτερα αμαρτήματα από την λογοκλοπή καθεαυτή (αλλά είμαι σίγουρος ότι αν αναφερθεί ο υπόλοιπος τύπος στο περιστατικό, θα επικεντρώσει κι αυτός στη λογοκλοπή’ ελπίζω να με διαψεύσουν…)

    ΥΓ: Το έβαλα το banner, αλλά το μίκρυνα στα 80px μήκος. Το σύνηθες μέγεθος για τα μικρά banners είναι το 80×15, μήπως θα μπορούσες να δώσεις μιά «επίσημη» έκδοση σ’ αυτές τις διαστάσεις;

    Oneiros

    7 Μαρτίου 2007 at 6:47 μμ

  8. Το http://www.in.gr αναφέρει για παραίτηση Φυντανίδη στην Ε, λόγω μισθολογικών διαφοών.

    λ:ηρ

    7 Μαρτίου 2007 at 6:51 μμ

  9. Αλλες πληροφορίες λένε ότι ο Φυντανίδης παραιτείται γιατί δεν δέχεται να αλλαχτεί το δημοσιογραφικό team της Ελευθεροτυπίας, κίνηση που σκοπεύει να κάνει ο Τεγόπουλος.

    Δυστυχώς το θέμα που προέκυψε με τα Blogs φαίνεται ότι θα θαφτεί μέσα στη γενική αναστάτωση της εφημερίδας εξαιτίας της παραίτησης Φυντανίδη.

    mpsaltik

    7 Μαρτίου 2007 at 8:20 μμ

  10. Αστέρη έφτιαξα κι ένα πιο συμμαζεμένο μπανεράκι, 84Χ22. Μπορείς να το βρεις στο ιστολόγιό μου.

    λ:ηρ

    7 Μαρτίου 2007 at 10:36 μμ

  11. […] Filed under: Meta^2 — Oneiros @ 7:31 am Με αφορμή την υπόθεση του προηγούμενου post, ξεκίνησε μιά συζήτηση (*) για τη δημιουργία ενός […]

  12. Διαβούλευση για τη μετάφραση των αδειών Creative Commons

    Η ομάδα που έφερε σε πέρας τον εξελληνισμό των αδειών Creative Commons προχωράει στη σωστή κατεύθυνση, μετά την οργάνωση εκδήλωση ενημέρωσης για …

    Αστέρης Μασούρας

    8 Μαρτίου 2007 at 11:31 πμ

  13. Ο τύπος το ‘χει τούμπανο…

    Γαργάρα (*) έκανε τελικά την είδηση της παραίτησης του Σεραφείμ Φυντανίδη η σημερινή Ελευθεροτυπία, όπως πολλοί περίμεναν ίσως, αλλά και …

    Αστέρης Μασούρας

    8 Μαρτίου 2007 at 6:09 μμ

  14. […] Κλεψιτυπία και Ιστολόγια […]

  15. Κλέψε κλέψε κάτι θα μείνει. Εχω μία στήλη στην εφημερίδα «Μακεδονία» που διαβάζετε από 2-3 ραδιοφωνικούς σταθμούς. Συχνά κάποιοϊ «λησμονούν» να αναφέρουν τον συντάκτη και την πηγή τους. Αλλά άφες αυτοίς. Τα λάθος λόγια από λάθος στόματα φτάνουν λάθος και στα ανοιχτά ώτα των ακροατών.

    gaios

    9 Μαρτίου 2007 at 8:55 πμ

  16. […] Κλεψιτυπία και Ιστολόγια […]


Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

Αρέσει σε %d bloggers: