Meta Journalism

Proofreading the first draft of history

Εφηβικές αρρώστιες ενημέρωσης

leave a comment »

Συντάκτες: Oneiros & ThirdEye

Παγκόσμιοι δημοσιογραφικοί οργανισμοί στρέφονται προς τα νέα μέσα. Αυτό που αμελούν σε μέγιστο βαθμό είναι η διάκριση μεταξύ χρήσης και περιεχομένου. Δεν φτάνει απλά να ενσωματωθούν νέες τεχνικές διάχυσης πληροφορίας άλλα και να διασταυρωθεί και να εμπλουτιστεί η εν λόγω πληροφορία. Αυτό ισχύει είτε για τα παραδοσιακά μέσα ενημέρωσης π.χ εφημερίδες είτε για την αξιοποίηση νέων μέσων π.χ. Twitter. Η μάχη της ενημέρωσης δίνεται για την ποιότητα της μετάδοσης και ανάλυσης της πληροφορίας. Οι δημοσιογραφικοί οργανισμοί δεν έχουν τίποτα να φοβηθούν αν όντως επιτελέσουν τον σκοπό τους, ενημερώνοντας το κοινό και να διευρύνοντας τις πληροφορίες.

Το ξέσπασμα της «γρίπης των χοίρων» αποτελεί ένα από τα φλέγοντα θέματα των ημερών σε παραδοσιακά και νέα κανάλια πληροφόρησης. Ωστόσο, έγινε και αφορμή για την κριτική των νέων μέσων από τα παραδοσιακά. Η αμφισβήτηση είναι καλοδεχούμενη ως αφορμή για βελτίωση και διάλογο, όμως κάθε πληροφορία μπορεί να αμφισβητηθεί, να διασταυρωθεί και να επιβεβαιωθεί.  Η χρήση του κάθε μέσου ορίζεται από τους ίδιους τους χρήστες/ αναγνώστες/ ακροατές/ θεατές του. Μια πραγματικότητα που εκπρόσωποι της παραδοσιακής δημοσιογραφίας και της ακαδημαϊκής κοινότητας αδυνατούν να αναγνωρίσουν.

Ένα παράδειγμα της αντίδρασης των ξένων μέσων αποτελεί το δημοσίευμα του Evgeny Mozorov στο Foreign Policy, με το όποιο κατηγορεί τα νέα μέσα για αναξιοπιστία, ψευδή αναμετάδοση πληροφοριών και κονφορμισμό. Ο ειδικός ιντερνετολόγος παραθέτει τραβηγμένα παραδείγματα πρώτων αντιδράσεων στα νέα για το ξέσπασμα της επιδημίας για να στηρίξει την άποψή του ότι το Twitter συμβάλλει στην πρόκληση πανικού, υποστηρίζοντας ακόμα ότι θα χρησιμοποιηθεί από τρομοκράτες στο μέλλον για τον ίδιο σκοπό.

Το αστήρικτο άρθρο προκάλεσε την απάντηση συντάκτη του O’ Reilly.com, Tim M. O’Brien, όπου αναλύονται οι αδυναμίες του κείμενου του Mozorov άλλα και η διαφορά μεταξύ της χρήσης των μέσων και του περιεχομένου που παράγεται. O O’Brien επισημαίνει ότι ο Morozov κρίνει το Twitter καθαρά από ωφελιμιστική σκοπιά, απαξιώνοντας την κοινωνική του διάσταση, αλλά δίνοντάς του κι ένα μάθημα για το πως να το χρησιμοποιήσει. Σύμφωνα με τον O’Brien, ο Μorozov γενικεύει επικίνδυνα, θεωρώντας ότι όλοι οι χρήστες του Twitter αναμεταδίδουν ότι διαβάζουν για να κερδίσουν σε δημοφιλία, επειδή δεν κατανοεί ότι η πλειονότητα των χρηστών το χρησιμοποιούν για να επικοινωνούν με τους φίλους τους κι όχι με μοναδικό σκοπό την συσσώρευση ακολούθων. Η θέση του Morozov δεν είναι καινούρια βέβαια’ έχουμε δει παρόμοιες κριτικές από κήνσορες και της μπλογκόσφαιρας, όπως ο Andrew Keen αλλά και τη «δικιά μας» Ξένια Κουναλάκη (που, βέβαια, απλώς παπαγάλιζε κακομεταφρασμένες τις θέσεις της Sarah Boxer).

Ο λίβελος του Morozov είχε μεγάλο αντίκτυπο στους ελιτιστές των νέων μέσων και παρέσυρε ακόμα και παραδοσιακούς γκρινιάρηδες όπως ο Cringely. Με τη διαφορά ότι ο τελευταίος τουλάχιστον ανάγει το πρόβλημα σε ζήτημα εκμετάλλευσης της ευπιστίας, και επισημαίνει το ρόλο των καναλιών στην χειραγώγηση του κοινού.

picture by Fabio Rex Too & yiyinglu

Ελληνικό παράδειγμα ελλειπούς δημοσιογραφικής έρευνας είναι το πρόσφατο άρθρο της Ελευθεροτυπίας. Το άρθρο ξεκινάει μιλώντας για την έξαρση των συζητήσεων στην πλατφόρμα του  Twitter σχετικά με την επιδημία, νουθετεί θέτοντας θέμα αξιοπιστίας και ανάγκης διασταύρωσης της πληροφορίας, και συνεχίζει προτείνοντας αξιόπιστες πηγές, όλες εκτός του Twitter.

Έτσι, για μια ακόμη φορά, η έγκυρη ενημέρωση προέρχεται μέσα από τα «παραδοσιακά» ΜΜΕ, τους ειδησεογραφικούς οργανισμούς και τις εφημερίδες οι οποίοι διαθέτουν παρουσία και στο διαδίκτυο αλλά και τους χρήστες που αναμεταδίδουν αυτές τις πληροφορίες και όχι κάτι που άκουσαν ή διάβασαν ή κάτι που διατυπώνεται, εσκεμμένα ή όχι, με λάθος τρόπο.

Ο συντάκτης παραβλέπει το γεγονός ότι κάποιοι απ’ τους οργανισμούς στους οποίους παραπέμπει διαθέτουν και λογαριασμούς στη γνωστή πλατφόρμα (WHO, CDC), όπως επίσης και έγκυρα ενημερωτικά μέσα που λειτουργούν αποκλειστικά στο Twitter (πχ. BreakingNews) αλλά παραπέμπει στο «χάρτη υγείας που έχει δημιουργηθεί από την Google», αναφερόμενος ενδεχομένως είτε στο Healthmap, στο χάρτη κρουσμάτων του ιού, που όμως και οι δύο έχουν δημιουργηθεί από χρήστες (Google Maps mashups). Γεγονος που αναιρεί την άποψη του συντακτη για την χρηση εγκυρων πηγών πληροφοριων, εφοσον οι τελευταιες δεν ανηκουν σε κρατικούς ή μεγαλους δημοσιογραφικος οργανισμούς, ουτε σε μη κυβερνητικές οργανώσεις. Η διασταύρωση πληροφοριών είναι απαραίτητη για την έγκυρη ενημέρωση είτε από «παραδοσιακά» ή νέα μέσα και η έλλειψη της αποτελεί αμέλεια προς τον σκοπό της ενημέρωσης του κοινού. Η πλατφόρμα του Twitter είναι μεν από της δημοφιλέστερες αυτή την περίοδο, δεν αποτελεί όμως την μοναδική πλατφόρμα κοινωνικής δικτύωσης. Σαφώς δεν αφήνει περιθώρια για αναλυτικό ρεπορτάζ, αλλά μπορεί να είναι μια χρήσιμη πηγή άντλησης πληροφοριών, με την προϋπόθεση ότι ο αναγνώστης λαμβάνει υπόψη την αξιοπιστία της εκάστοτε πηγής.

Μπορεί να μην έχει αναπτυχθεί στην Ελλάδα η χρήση των νέων μέσων στον τομέα της ενημέρωσης, ωστόσο ένα άρθρο που αναφέρεται στην χρήση των νέων μέσων -στην συγκεκριμένη περίπτωση, στο Twitter– θα πρέπει να είναι τεκμηριωμένο και ειδικά για «παραδοσιακό μέσο», επώνυμο. Όσα γράφονται στον παγκόσμιο ιστό μένουν και μπορούν να διασταυρωθούν, να διαψεύθουν ή να επιβεβαιωθούν αντίστοιχα.

Written by ThirdEye

2 Μαΐου 2009 στις 12:41 μμ

Αναρτήθηκε στις Internet, Εφημερίδες

Tagged with , ,

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

Αρέσει σε %d bloggers: